با حضور جمعی از استادان حوزه و دانشگاه، پژوهشگران و مدیران مراکز علمی و حوزوی، نخستین نشست شورای علمی کنگره بین‌المللی علامه محمدباقر مجلسی در اصفهان برگزار شد.
نخستین نشست شورای علمی کنگره بین‌المللی علامه محمدباقر مجلسی، روز پنجشنبه ۶ شهریورماه ۱۴۰۴، با حضور حدود ۳۰ نفر از استادان، پژوهشگران و مدیران مراکز علمی، حوزوی و دانشگاهی، در مرکز تحقیقات رایانه‌ای اصفهان برگزار شد.
این نشست در چارچوب برنامه‌های علمی و پژوهشی کنگره بین‌المللی علامه محمدباقر مجلسی و با هدف فراهم‌سازی زمینه‌های لازم برای شکل‌گیری حرکتی منسجم در معرفی، بازشناسی و احیای میراث علمی و فرهنگی این عالم بزرگ شیعه برگزار شد. کنگره بین‌المللی علامه مجلسی با اشراف حضرت آیت‌الله‌العظمی مظاهری و به‌عنوان یکی از نهادهای علمی حوزه علمیه اصفهان فعالیت می‌کند.
ضرورت بازشناسی جامع شخصیت و میراث علمی علامه مجلسی
علامه محمدباقر مجلسی (۱۰۳۷ـ۱۱۱۰ق)، از برجسته‌ترین عالمان و محدثان تاریخ تشیع، شخصیتی اثرگذار در تاریخ علمی، فرهنگی و اجتماعی ایران به شمار می‌رود. گستره تألیفات، اهتمام ویژه به حفظ و تدوین میراث حدیثی اهل‌بیت علیهم‌السلام، شرح و تبیین معارف دینی و تلاش برای گسترش فرهنگ معارف اهل‌بیت در جامعه، جایگاهی ممتاز برای وی در تاریخ اندیشه اسلامی رقم زده است.
آثار ارزشمندی همچون «بحارالأنوار»، «مرآة العقول»، «ملاذ الأخیار» و «حلیة المتقین» تنها بخشی از میراث گسترده علمی این دانشمند بزرگ است؛ میراثی که بررسی دقیق آن می‌تواند ابعاد گوناگون حدیثی، فقهی، کلامی، قرآنی، تاریخی، فرهنگی و اجتماعی اندیشه شیعه را روشن سازد.
با وجود جایگاه ممتاز علامه مجلسی، همچنان زمینه‌های فراوانی برای پژوهش‌های تخصصی و روشمند درباره شخصیت، اندیشه، روش علمی، آثار و نقش تاریخی او وجود دارد. همچنین ضرورت بررسی انتقادی برخی داوری‌ها و برداشت‌های مطرح‌شده درباره علامه مجلسی و میراث علمی وی، با مراجعه مستقیم به منابع اصیل و اسناد تاریخی، بیش از پیش احساس می‌شود.
شورای علمی : بستری برای سامان‌دهی فعالیت‌های پژوهشی
تشکیل شورای علمی کنگره را می‌توان گامی اساسی در جهت ایجاد ظرفیت علمی مشترک میان استادان حوزه، دانشگاه و مراکز پژوهشی دانست. بهره‌گیری از دیدگاه‌ها و تخصص‌های متنوع صاحب‌نظران، زمینه‌ای برای شناسایی اولویت‌های پژوهشی، تعیین عرصه‌های مطالعاتی و برنامه‌ریزی علمی در مسیر برگزاری کنگره بین‌المللی علامه مجلسی فراهم می‌آورد. برگزاری این نشست با حضور جمعی از استادان و پژوهشگران، نشان‌دهنده اهمیت بهره‌گیری از ظرفیت‌های علمی و تخصصی در مسیر شناخت دقیق‌تر این شخصیت برجسته و فراهم‌کردن زمینه یک فعالیت پژوهشی گسترده و ماندگار است
افق پیش‌روی کنگره بین‌المللی علامه مجلسی
کنگره بین‌المللی علامه محمدباقر مجلسی در پی آن است که با رویکردی علمی، مستند و جامع، زمینه معرفی شایسته این عالم بزرگ را در سطح ملی و بین‌المللی فراهم آورد و با گسترش مطالعات تخصصی، ابعاد مختلف میراث علمی و فکری وی را در معرض پژوهش و گفت‌وگوی علمی قرار دهد.
بازشناسی شخصیت و اندیشه علامه مجلسی، بررسی و احیای آثار و نسخه‌های خطی، توسعه مطالعات کتاب‌شناختی و نسخه‌شناختی، بررسی روش حدیثی و تفسیری، شناخت نقش وی در تاریخ فرهنگی و اجتماعی تشیع و ارزیابی مستند دیدگاه‌ها و نقدهای مطرح‌شده درباره شخصیت و آثار او، از جمله زمینه‌های مهمی است که می‌تواند در برنامه جامع علمی کنگره مورد توجه قرار گیرد.
همچنین بهره‌گیری از ظرفیت مراکز علمی و دانشگاهی داخل و خارج از کشور و فراهم‌آوردن زمینه مشارکت پژوهشگران و صاحب‌نظران بین‌المللی، می‌تواند به گسترش مطالعات تطبیقی و معرفی دقیق‌تر میراث علامه مجلسی در عرصه مطالعات اسلامی و شیعه‌شناسی بین‌المللی کمک کند.
برگزاری نخستین نشست شورای علمی، نقطه آغاز مرحله‌ای تازه از هم‌اندیشی و برنامه‌ریزی علمی در مسیر تحقق این اهداف است؛ مسیری که امید می‌رود با مشارکت استادان، محققان و مراکز علمی، به شکل‌گیری مجموعه‌ای ارزشمند از پژوهش‌ها، آثار علمی و دستاوردهای ماندگار درباره علامه محمدباقر مجلسی بینجامد.
کنگره بین‌المللی علامه محمدباقر مجلسی، با تکیه بر میراث غنی علمی حوزه علمیه اصفهان و بهره‌گیری از ظرفیت‌های علمی و پژوهشی معاصر، درصدد است زمینه‌ای شایسته برای بازشناسی یکی از چهره‌های اثرگذار تاریخ علم و فرهنگ اسلامی و معرفی ابعاد گسترده خدمات علمی و فرهنگی وی به جامعه علمی جهان فراهم آورد.
